Trong bối cảnh đó, khái niệm phát triển bền vững không chỉ là định hướng chung mang tính chiến lược, mà đã trở thành yêu cầu thực tiễn đặt ra đối với toàn bộ hệ sinh thái thương mại điện tử. Việc bảo đảm thương mại điện tử phát triển hài hòa, cân bằng giữa lợi ích kinh tế, xã hội và quản trị thị trường đòi hỏi sự tham gia và trách nhiệm chung của Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội.

Từ góc độ quản lý, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo môi trường phát triển và định hình trật tự thị trường. Trong những năm qua, hệ thống chính sách, pháp luật về thương mại điện tử đã từng bước được hoàn thiện, tạo nền tảng cho sự bùng nổ của các mô hình kinh doanh số. Tuy nhiên, khi thương mại điện tử ngày càng thâm nhập sâu vào đời sống kinh tế – xã hội, yêu cầu đặt ra đối với Nhà nước không chỉ dừng lại ở việc ban hành quy định, mà còn ở năng lực dự báo, điều tiết và thích ứng chính sách trước những thay đổi nhanh chóng của công nghệ và thị trường. Phát triển bền vững trong thương mại điện tử vì vậy đòi hỏi Nhà nước phải chuyển từ tư duy quản lý thụ động sang tư duy quản trị chủ động, linh hoạt và dựa trên dữ liệu.

Trách nhiệm của Nhà nước trong giai đoạn này thể hiện rõ ở việc bảo đảm sự công bằng và minh bạch của thị trường thương mại điện tử. Khi các nền tảng số ngày càng đóng vai trò trung gian quan trọng, nguy cơ tập trung quyền lực thị trường, lạm dụng vị thế và cạnh tranh không lành mạnh có xu hướng gia tăng. Trong bối cảnh đó, chính sách cần được hoàn thiện theo hướng vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa có cơ chế giám sát phù hợp để bảo vệ môi trường cạnh tranh lành mạnh. Đây là điều kiện tiên quyết để thương mại điện tử phát triển ổn định và tạo cơ hội tiếp cận bình đẳng cho các chủ thể tham gia.

Song song với vai trò của Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp là lực lượng trực tiếp quyết định chất lượng và tính bền vững của thương mại điện tử. Thực tiễn cho thấy, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã nhanh chóng nắm bắt cơ hội từ thương mại điện tử để mở rộng thị trường, đổi mới mô hình kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, phát triển bền vững đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ theo đuổi mục tiêu tăng trưởng ngắn hạn, mà cần chú trọng đến uy tín, trách nhiệm và giá trị dài hạn. Việc tuân thủ pháp luật, minh bạch thông tin, bảo đảm chất lượng hàng hóa và dịch vụ là những yếu tố nền tảng để xây dựng niềm tin của người tiêu dùng trong môi trường số.

Trách nhiệm của doanh nghiệp trong thương mại điện tử bền vững còn thể hiện ở việc chủ động nâng cao năng lực quản trị và ứng dụng công nghệ một cách có chọn lọc. Thay vì chạy theo xu hướng một cách dàn trải, doanh nghiệp cần tập trung đầu tư vào các giải pháp giúp tối ưu hóa chuỗi giá trị, giảm chi phí xã hội và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh, mà còn góp phần giảm áp lực lên hạ tầng, môi trường và hệ thống quản lý chung của thị trường.

Bên cạnh Nhà nước và doanh nghiệp, vai trò của xã hội, đặc biệt là người tiêu dùng và các tổ chức xã hội, ngày càng trở nên rõ nét trong tiến trình phát triển thương mại điện tử bền vững. Người tiêu dùng không chỉ là đối tượng thụ hưởng, mà còn là lực lượng tác động trực tiếp đến hành vi của doanh nghiệp thông qua lựa chọn tiêu dùng và phản hồi thị trường. Khi nhận thức của người tiêu dùng về quyền lợi, trách nhiệm và tiêu dùng có trách nhiệm được nâng cao, thị trường thương mại điện tử sẽ dần hình thành những chuẩn mực tích cực, thúc đẩy doanh nghiệp hướng tới chất lượng và tính minh bạch.

Các tổ chức xã hội, hiệp hội ngành nghề và cộng đồng chuyên môn cũng có vai trò quan trọng trong việc kết nối, phản biện và hỗ trợ phát triển thương mại điện tử. Thông qua việc tham gia góp ý chính sách, phổ biến kiến thức và thúc đẩy các chuẩn mực nghề nghiệp, các chủ thể này góp phần tạo nên một môi trường phát triển hài hòa, nơi lợi ích kinh tế gắn liền với trách nhiệm xã hội. Đây là yếu tố không thể thiếu để thương mại điện tử phát triển theo hướng bao trùm và bền vững.

Trong bối cảnh kinh tế số ngày càng gắn kết chặt chẽ với các mục tiêu phát triển quốc gia, thương mại điện tử bền vững cần được nhìn nhận như một quá trình dài hạn, đòi hỏi sự kiên định và phối hợp liên tục giữa các bên liên quan. Không một chủ thể nào có thể đơn phương bảo đảm tính bền vững của thị trường nếu thiếu sự đồng hành và chia sẻ trách nhiệm từ các chủ thể còn lại. Sự gắn kết giữa Nhà nước trong vai trò kiến tạo, doanh nghiệp trong vai trò thực thi và xã hội trong vai trò giám sát, đồng hành sẽ tạo nên nền tảng vững chắc cho sự phát triển ổn định của thương mại điện tử.

Phát triển thương mại điện tử bền vững không chỉ là yêu cầu trước mắt nhằm khắc phục những bất cập của thị trường, mà còn là định hướng chiến lược để bảo đảm thương mại điện tử thực sự trở thành động lực thúc đẩy kinh tế số, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phục vụ tốt hơn các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn tới.