Trong bối cảnh chịu tác động đan xen của phục hồi kinh tế, chuyển đổi số quốc gia và hội nhập kinh tế quốc tế, thương mại điện tử đã từng bước khẳng định vai trò là một trong những động lực tăng trưởng mới, góp phần thúc đẩy đổi mới mô hình phát triển và nâng cao hiệu quả vận hành của nền kinh tế.

Xét trên bình diện tổng thể, thương mại điện tử trong giai đoạn này được dự tính duy trì tốc độ tăng trưởng tương đối cao so với mặt bằng chung của nhiều lĩnh vực khác. Quy mô thị trường được ước đạt mức mở rộng đáng kể, số lượng người tiêu dùng tham gia mua sắm trực tuyến tiếp tục gia tăng, trong khi mức độ hiện diện của doanh nghiệp trên các nền tảng số ngày càng phổ biến. Sự lan tỏa của thương mại điện tử không chỉ tập trung ở các đô thị lớn, mà từng bước mở rộng sang các địa phương, khu vực nông thôn và vùng sản xuất.

Một trong những điểm nổi bật của giai đoạn 2021–2025 là sự chuyển dịch rõ nét của thương mại điện tử từ vai trò bổ trợ sang vị trí cấu phần quan trọng trong hệ thống phân phối hiện đại. Thương mại điện tử ngày càng gắn kết chặt chẽ với hoạt động bán lẻ, logistics, thanh toán và dịch vụ hỗ trợ, qua đó tạo ra chuỗi giá trị tương đối hoàn chỉnh trên nền tảng số. Quá trình này góp phần rút ngắn khâu trung gian, nâng cao hiệu quả lưu thông hàng hóa và cải thiện khả năng tiếp cận thị trường của doanh nghiệp.

Ở góc độ doanh nghiệp, giai đoạn này chứng kiến sự tham gia ngày càng đa dạng của các chủ thể vào thị trường thương mại điện tử. Bên cạnh các doanh nghiệp lớn và các nền tảng trung gian chủ đạo, số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh cá thể và chủ thể kinh tế tại địa phương tham gia môi trường số được ước tính gia tăng đáng kể. Thương mại điện tử từng bước trở thành kênh hỗ trợ quan trọng cho hoạt động tiêu thụ sản phẩm, đặc biệt đối với các ngành hàng tiêu dùng, nông sản và sản phẩm đặc thù của địa phương.

Cùng với sự mở rộng của thị trường, khung khổ chính sách và công tác quản lý nhà nước đối với thương mại điện tử cũng từng bước được hoàn thiện. Trong giai đoạn 2021–2025, nhiều chính sách, chương trình và giải pháp hỗ trợ phát triển thương mại điện tử được triển khai theo hướng gắn với chuyển đổi số, cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh. Công tác quản lý thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và giám sát hoạt động giao dịch trực tuyến được chú trọng hơn, góp phần tạo lập trật tự và kỷ cương trong môi trường thương mại số.

Tuy nhiên, quá trình phát triển nhanh cũng đặt ra không ít vấn đề cần được nhìn nhận một cách khách quan. Một số hạn chế về chất lượng tăng trưởng, hiệu quả hoạt động và tính bền vững của thương mại điện tử vẫn còn tồn tại. Sự chênh lệch về mức độ phát triển giữa các khu vực, giữa các nhóm doanh nghiệp và giữa các ngành hàng cho thấy thương mại điện tử chưa phát huy đầy đủ vai trò thúc đẩy phát triển bao trùm. Bên cạnh đó, các vấn đề liên quan đến gian lận thương mại, chất lượng hàng hóa, bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin tiếp tục đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý và điều tiết thị trường.

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế số, thương mại điện tử Việt Nam giai đoạn 2021–2025 cũng chịu tác động ngày càng rõ từ các xu hướng và chuẩn mực quốc tế. Hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới được dự báo gia tăng, mở ra cơ hội tiếp cận thị trường mới cho doanh nghiệp, đồng thời đặt ra yêu cầu tuân thủ các quy định về thuế, tiêu chuẩn kỹ thuật và bảo vệ người tiêu dùng. Việc thích ứng với môi trường cạnh tranh quốc tế trở thành một trong những thách thức lớn đối với doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong giai đoạn này.

Nhìn lại toàn bộ giai đoạn 2021–2025, có thể thấy thương mại điện tử đã đóng góp tích cực vào tiến trình chuyển đổi số của nền kinh tế. Không chỉ tạo ra giá trị kinh tế trực tiếp, thương mại điện tử còn thúc đẩy thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, góp phần hình thành các thói quen và kỹ năng số trong xã hội. Những tác động này mang ý nghĩa lâu dài, tạo nền tảng cho sự phát triển của kinh tế số và xã hội số trong các giai đoạn tiếp theo.

Từ góc độ chiến lược, giai đoạn 2021–2025 có thể được xem là giai đoạn “tạo nền” cho thương mại điện tử Việt Nam. Các kết quả đạt được, cùng với những hạn chế và vấn đề đặt ra, cung cấp cơ sở thực tiễn quan trọng để điều chỉnh định hướng, hoàn thiện chính sách và lựa chọn giải pháp phù hợp cho giai đoạn sau năm 2025. Việc chuyển trọng tâm từ mở rộng nhanh sang nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của thương mại điện tử trở thành yêu cầu tất yếu.

Xét về tổng thể, thương mại điện tử Việt Nam giai đoạn 2021–2025 cho thấy đây là lĩnh vực có nhiều tiềm năng, đóng vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế số. Khi những bài học kinh nghiệm từ giai đoạn này được tiếp thu và vận dụng hiệu quả, thương mại điện tử sẽ tiếp tục là động lực thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn tiếp theo.