Việc ứng dụng thương mại điện tử (TMĐT) và kết nối các dịch vụ du lịch trên nền tảng số đang mở ra nhiều cơ hội mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả kinh doanh, tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả những lợi ích mà kinh tế số mang lại, phát triển TMĐT trong lĩnh vực du lịch cần gắn với yêu cầu minh bạch trong giao dịch, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, gìn giữ bản sắc văn hóa và nâng cao trách nhiệm đối với môi trường, hướng tới mục tiêu phát triển du lịch bền vững.

Sáng ngày 22/10/2026, tại Hà Nội, Học viện Hành chính và Quản trị công tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Tác động của kinh tế chia sẻ đối với quản trị và phát triển du lịch bền vững” theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

PGS.TS. Đỗ Thị Kim Tiên, Trưởng Khoa Kinh tế - Học viện Hành chính

và Quản trị công phát biểu đề dẫn Hội thảo

Tham dự Hội thảo, ông Nguyễn Văn Thành, Trưởng phòng Phát triển thương mại điện tử trong nước, đại diện Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương), đã trình bày tham luận chuyên đề, nhấn mạnh yêu cầu tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước đối với các nền tảng số trung gian cung cấp dịch vụ du lịch, đặc biệt là các nền tảng xuyên biên giới. Theo đó, việc xác định rõ trách nhiệm pháp lý của các nền tảng, bảo đảm minh bạch thông tin và giao dịch trực tuyến, đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành giữa các cơ quan quản lý nhà nước là những giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và nâng cao hiệu quả quản lý thị trường. Đây cũng là những điều kiện cần thiết để phát huy vai trò của thương mại điện tử trong phát triển du lịch theo hướng minh bạch, có trách nhiệm, hài hòa giữa lợi ích kinh tế, bảo vệ môi trường và gìn giữ các giá trị văn hóa bản địa, hướng tới mục tiêu phát triển du lịch bền vững.

Ông Nguyễn Văn Thành, Trưởng phòng Phát triển thương mại điện tử trong nước (Cục Thương mại điện tử - Bộ Công Thương) trình bày tham luận tại Hội thảo

Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026–2030, được phê duyệt tại Quyết định số 1568/QĐ-BCT ngày 03/6/2025 của Bộ trưởng Bộ Công Thương, xác định các định hướng trọng tâm nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hẹp khoảng cách phát triển TMĐT giữa các vùng, miền và thúc đẩy các mô hình TMĐT xanh, tuần hoàn. Những định hướng này tạo cơ sở quan trọng để tăng cường ứng dụng TMĐT trong lĩnh vực du lịch, phát huy tiềm năng, lợi thế đặc thù của từng địa phương, mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho các doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch, đồng thời khuyến khích các mô hình kinh doanh có trách nhiệm với môi trường và cộng đồng. Qua đó, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số ngành du lịch, nâng cao giá trị các sản phẩm, dịch vụ du lịch địa phương và hướng tới phát triển du lịch bền vững.

Trong chuỗi giá trị du lịch, TMĐT đóng vai trò kết nối toàn diện các khâu trong hành trình trải nghiệm của du khách: từ tìm kiếm thông tin, lựa chọn điểm đến, đặt dịch vụ, thanh toán trực tuyến đến phản hồi, đánh giá sau chuyến đi. Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã cùng các hộ kinh doanh địa phương, các nền tảng số chính là kênh tiếp cận thị trường hiệu quả, hỗ trợ quảng bá sản phẩm và duy trì kết nối lâu dài với du khách.

Điển hình như mô hình du lịch trải nghiệm làng nghề: việc kết hợp giữa tham quan thực tế, hướng dẫn trải nghiệm làm sản phẩm và mở cổng đặt mua sản phẩm thủ công trực tuyến sẽ giúp tối ưu hóa giá trị. Du khách được minh bạch hóa thông tin về người sản xuất, nguồn gốc nguyên liệu và giá trị văn hóa; trong khi đó, cơ sở sản xuất chủ động được khâu phân phối, giao nhận và tiếp nhận phản hồi. Việc kết nối này đòi hỏi sự đồng bộ giữa chất lượng hàng hóa, dịch vụ với năng lực cung ứng thực tế của cộng đồng.

Ở góc độ bền vững, ứng dụng công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi liền với phương thức vận hành phù hợp. Các công cụ quản lý đặt chỗ theo khung giờ, điều tiết hành trình lệch đỉnh cao điểm hoặc tích hợp thông tin giao thông công cộng sẽ hỗ trợ phân bổ hiệu quả lượng khách. Qua đó, thước đo thành công không chỉ nằm ở số lượng du khách mà còn ở mức độ giảm tải áp lực cho tài nguyên tại điểm đến, lợi ích kinh tế trực tiếp cho người dân và chất lượng trải nghiệm của du khách.

Các đại biểu, chuyên gia cùng đông đảo giảng viên, sinh viên chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo

Tăng cường minh bạch giao dịch, củng cố niềm tin của người tiêu dùng

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Cục Thương mại điện tử nhấn mạnh là yêu cầu minh bạch hóa thông tin ngay từ khâu tiếp cận dịch vụ. Thông tin về giá thanh toán cuối cùng, các khoản phí phát sinh, điều kiện hủy/hoàn tiền, danh tính đơn vị cung ứng và đầu mối hỗ trợ kỹ thuật phải được hiển thị rõ ràng, công khai. Nội dung quảng bá phải đảm bảo tính trung thực, khớp với dịch vụ cung cấp thực tế nhằm hạn chế tối đa tranh chấp phát sinh.

Đối với các sản phẩm, dịch vụ được gán nhãn “thân thiện với môi trường”, cơ sở kinh doanh có trách nhiệm cung cấp thông tin minh bạch, có thể kiểm chứng. Các hoạt động như tiết kiệm tài nguyên nước, giảm thiểu rác thải nhựa dùng một lần, ưu tiên tiêu dùng sản phẩm bản địa hay quy trình xử lý chất thải phải được phản ánh chính xác. Việc đưa ra các thông điệp “xanh” chung chung, thiếu căn cứ không chỉ gây nhầm lẫn mà còn làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng đối với thị trường TMĐT.

Bên cạnh đó, việc quản lý các cơ sở lưu trú và dịch vụ du lịch trên nền tảng số đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm túc các quy định chuyên ngành. Cơ chế phối hợp liên ngành giữa cơ quan quản lý nhà nước về TMĐT, du lịch, thuế, công an và chính quyền địa phương cần được triển khai chặt chẽ, đúng chức năng và thẩm quyền. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước phải đảm bảo tuyệt đối an toàn thông tin và tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Nâng cao năng lực tuân thủ pháp luật cho doanh nghiệp và cộng đồng

Nhằm cụ thể hóa Quyết định số 776/QĐ-TTg ngày 29/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Thương mại điện tử, Bộ Công Thương chủ trì triển khai công tác tuyên truyền, phổ biến, tập huấn và xây dựng tài liệu hướng dẫn thi hành. Đây là tiền đề quan trọng nhằm nâng cao nhận thức và năng lực tuân thủ pháp luật của các chủ thể tham gia kinh doanh trên môi trường số, trọng tâm là khối doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh dịch vụ du lịch.

Từ thực tiễn quản lý, các chương trình hỗ trợ sẽ tập trung vào kỹ năng thiết lập thông tin sản phẩm chuẩn hóa, quản lý vận hành đơn hàng/đặt chỗ, tích hợp thanh toán an toàn, quy trình giải quyết phản hồi - khiếu nại và bảo mật thông tin khách hàng. Trong đó, công tác hỗ trợ sẽ ưu tiên các mô hình du lịch cộng đồng, hộ kinh doanh khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa, giúp các chủ thể này chủ động hội nhập thị trường trực tuyến dựa trên năng lực thực tế và bản sắc văn hóa địa phương.

Thời gian tới, sự kết nối chặt chẽ giữa ngành Công Thương, ngành Du lịch, các địa phương, hiệp hội ngành nghề và cơ sở đào tạo sẽ giúp gắn kết công tác đào tạo với nhu cầu thực tiễn của thị trường. Các doanh nghiệp sở hữu nền tảng số cần phát huy vai trò đồng hành thông qua việc cung cấp công cụ quản lý minh bạch, dễ tiếp cận; đồng thời đảm bảo cộng đồng địa phương được chủ động tham gia vào quá trình giới thiệu và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.

Gắn kết phát triển du lịch bền vững với chiến lược phát triển thương mại điện tử quốc gia là hướng đi chiến lược nhằm mở rộng không gian phát triển cho ngành dịch vụ và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm Việt. Để biến tiềm năng thành giá trị thực tiễn lâu dài, việc nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và đảm bảo lợi ích hài hòa cho cộng đồng phải được đặt làm trọng tâm trong từng giao dịch trên môi trường số.